{"id":114958,"date":"2015-03-09T11:18:44","date_gmt":"2015-03-09T10:18:44","guid":{"rendered":"http:\/\/muzej-novi.local\/\/lanik\/"},"modified":"2021-11-23T10:54:19","modified_gmt":"2021-11-23T09:54:19","slug":"lanik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/","title":{"rendered":"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik"},"content":{"rendered":"<p>Obi\u010dni lanik (<em>Camelina sativa<\/em> [L.] Crantz.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignleft size-full wp-image-2140\" src=\"\/\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/arh_basta_lanik.jpg\" alt=\"\" style=\"margin-right: 6px; margin-bottom: 6px; float: left;\" width=\"250\" height=\"188\" \/>Obi\u010dni lanik je drevna biljka uljarica koja se po Evropi ra&scaron;irila kao korovska primesa u usevu lana tokom neolitske agrarne revolucije. Dugo se verovalo se da je lanik zapravo degenerisana ili izmenjena biljka lana, pa se tako u prvim opisima ove biljke pominju imena kao &scaron;to je pseudolan ili la\u017eni lan (engl. false flax). Prvi arheobotani\u010dki nalazi lanika poti\u010du iz vremena od pre oko pet milenijuma. Me\u0111utim, ova biljka se uzdigla u rang samostalne kulture tek u bronzanom (oko 2000&ndash;850 g. p. n. e.), odnosno za vreme starijeg gvozdenog doba (oko 850&ndash;250 g. p. n. e.), uglavnom na istoku i jugoistoku Evrope. Prisustvo ugljenisanih semena lanika utvr\u0111eno je na nekoliko na&scaron;ih arheolo&scaron;kih lokaliteta, pre svega na Feudvaru, \u017didovaru i Gradini na Bosutu. Uzgoj lanika kao samostalne kulture bio je ra&scaron;iren u Evropi sve do oko &scaron;estog veka nove ere. Do po\u010detka Drugog svetskog rata ova uljarica je jo&scaron; uvek bila cenjena u isto\u010dnoj i centralnoj Evropi. Kori&scaron;\u010d\u0107ena je kao sirovina za uljane lampe.<br \/>Obi\u010dni lanik se u praistoriji uzgajao zbog svog finog ulja u ishrani ljudi. U poslednjih nekoliko godina ova biljka do\u017eivela je renesansu, pre svega zbog visokog sadr\u017eaja omaga-3 masnih kiselina (do oko 45%) i svog potencijala u proizvodnji biodizela, pa \u010dak i biokerozina.<br \/>Lanik se dobro prilago\u0111ava klimi i vrsti tla, a otporan je na bolesti i &scaron;teto\u010dine. Radi se o jednogodi&scaron;njoj biljci koja mo\u017ee i da prezimi. Visina lanika varira izme\u0111u 30 cm i 1 m. Razvija glatke ili dlakave stabljike koje postaju bujne kod dozrevanja. Listovi imaju oblik strelice, dugi su 5&ndash;6 cm. Svaka stabljika ima mnogo sitnih \u017eutih cveti\u0107a od kojih svaki ima 4 latice. Plod je kru&scaron;kolika lju&scaron;\u010dica, 7&ndash;9 mm duga\u010dka, u kojem ima mnogo sitnih semenki, veli\u010dine 2&ndash;3 mm. Sa jednog hektara posejanog lanikom preradom semenki mo\u017ee da se dobije vi&scaron;e od 370 litara ulja.<\/p>\n<p>Aleksandar Medovi\u0107, kustos arheobotani\u010dar<\/p>\n<p>Powered by<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-2106\" src=\"\/\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/arh_basta_nsseme.jpg\" alt=\"\" width=\"117\" height=\"50\" \/><\/p>\n<p> <object data=\"images\/ilustracije\/swf\/arh_basta_lanik.swf\" type=\"application\/x-shockwave-flash\" width=\"656\" height=\"473\"><param name=\"movie\" value=\"images\/ilustracije\/swf\/arh_basta_lanik.swf\" \/><param name=\"allowFullScreen\" value=\"true\" \/><param name=\"allowscriptaccess\" value=\"always\" \/><\/object> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obi\u010dni lanik (Camelina sativa [L.] Crantz.) Obi\u010dni lanik je drevna biljka uljarica koja se po Evropi ra&scaron;irila kao korovska primesa u usevu lana tokom neolitske agrarne revolucije. Dugo se verovalo se da je lanik zapravo degenerisana ili izmenjena biljka lana, pa se tako u prvim opisima ove biljke pominju imena kao &scaron;to je pseudolan ili [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":114959,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[10173],"tags":[],"class_list":["post-114958","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arheobotanicka-basta-muzeja-vojvodine-lat"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik - Muzej Vojvodine<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik - Muzej Vojvodine\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Obi\u010dni lanik (Camelina sativa [L.] Crantz.) Obi\u010dni lanik je drevna biljka uljarica koja se po Evropi ra&scaron;irila kao korovska primesa u usevu lana tokom neolitske agrarne revolucije. Dugo se verovalo se da je lanik zapravo degenerisana ili izmenjena biljka lana, pa se tako u prvim opisima ove biljke pominju imena kao &scaron;to je pseudolan ili [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Muzej Vojvodine\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-03-09T10:18:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-11-23T09:54:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/djukic.online\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/arh_basta_lanik.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"250\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"188\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"\",\"@id\":\"\"},\"headline\":\"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik\",\"datePublished\":\"2015-03-09T10:18:44+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-23T09:54:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/\"},\"wordCount\":362,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/03\\\/arh_basta_lanik.jpg\",\"articleSection\":[\"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine\"],\"inLanguage\":\"sr-lt\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/\",\"name\":\"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik - Muzej Vojvodine\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/03\\\/arh_basta_lanik.jpg\",\"datePublished\":\"2015-03-09T10:18:44+00:00\",\"dateModified\":\"2021-11-23T09:54:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sr-lt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sr-lt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/03\\\/arh_basta_lanik.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/03\\\/arh_basta_lanik.jpg\",\"width\":250,\"height\":188},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/lanik\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u041f\u043e\u0447\u0435\u0442\u043d\u0430\",\"item\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/naslovna\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/\",\"name\":\"Muzej Vojvodine\",\"description\":\"Muzej Vojvodine je pokrajinski muzej kompleksnog tipa koji prikuplja, obra\u0111uje, \u010duva i prezentuje muzejsku gra\u0111u sa teritorije Vojvodine.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sr-lt\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"\",\"url\":\"https:\\\/\\\/djukic.online\\\/lat\\\/author\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik - Muzej Vojvodine","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik - Muzej Vojvodine","og_description":"Obi\u010dni lanik (Camelina sativa [L.] Crantz.) Obi\u010dni lanik je drevna biljka uljarica koja se po Evropi ra&scaron;irila kao korovska primesa u usevu lana tokom neolitske agrarne revolucije. Dugo se verovalo se da je lanik zapravo degenerisana ili izmenjena biljka lana, pa se tako u prvim opisima ove biljke pominju imena kao &scaron;to je pseudolan ili [&hellip;]","og_url":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/","og_site_name":"Muzej Vojvodine","article_published_time":"2015-03-09T10:18:44+00:00","article_modified_time":"2021-11-23T09:54:19+00:00","og_image":[{"width":250,"height":188,"url":"https:\/\/djukic.online\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/arh_basta_lanik.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/"},"author":{"name":"","@id":""},"headline":"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik","datePublished":"2015-03-09T10:18:44+00:00","dateModified":"2021-11-23T09:54:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/"},"wordCount":362,"image":{"@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/djukic.online\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/arh_basta_lanik.jpg","articleSection":["Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine"],"inLanguage":"sr-lt"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/","url":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/","name":"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik - Muzej Vojvodine","isPartOf":{"@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/djukic.online\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/arh_basta_lanik.jpg","datePublished":"2015-03-09T10:18:44+00:00","dateModified":"2021-11-23T09:54:19+00:00","author":{"@id":""},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sr-lt","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sr-lt","@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/#primaryimage","url":"https:\/\/djukic.online\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/arh_basta_lanik.jpg","contentUrl":"https:\/\/djukic.online\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/arh_basta_lanik.jpg","width":250,"height":188},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/lanik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u041f\u043e\u0447\u0435\u0442\u043d\u0430","item":"https:\/\/djukic.online\/lat\/naslovna\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Arheobotani\u010dka ba\u0161ta Muzeja Vojvodine: Obi\u010dni lanik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/djukic.online\/lat\/#website","url":"https:\/\/djukic.online\/lat\/","name":"Muzej Vojvodine","description":"Muzej Vojvodine je pokrajinski muzej kompleksnog tipa koji prikuplja, obra\u0111uje, \u010duva i prezentuje muzejsku gra\u0111u sa teritorije Vojvodine.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/djukic.online\/lat\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sr-lt"},{"@type":"Person","@id":"","url":"https:\/\/djukic.online\/lat\/author\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114958\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/djukic.online\/lat\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}